{"id":9379,"date":"2013-01-01T22:20:26","date_gmt":"2013-01-01T21:20:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=9379"},"modified":"2013-01-01T22:20:26","modified_gmt":"2013-01-01T21:20:26","slug":"ij-trobador-e-ij-giuglar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=9379","title":{"rendered":"Ij trobador e ij giuglar"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 13px;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft  wp-image-9913\" style=\"margin: 10px;\" title=\"Peire_dela_Cauarana_and_Peire_de_Gauaret\" src=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Peire_dela_Cauarana_and_Peire_de_Gauaret.jpg\" alt=\"\" width=\"281\" height=\"357\" srcset=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Peire_dela_Cauarana_and_Peire_de_Gauaret.jpg 312w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Peire_dela_Cauarana_and_Peire_de_Gauaret-236x300.jpg 236w\" sizes=\"auto, (max-width: 281px) 100vw, 281px\" \/><span style=\"font-size: 13px;\">A la fin d\u00ebl s\u00e9col XI, ant l\u2019antica Provintia (Provensa), a l\u2019era par\u00ebss\u00f9 un moviment po\u00e9tich ch\u2019as cons\u00ecdera \u2018me la prima manifestassion \u00ebd na volont\u00e0 consienta \u2018d cre\u00e9 d\u2019art a travers la lenga popolar. Costa lenga a l\u2019era \u2018l <\/span><em style=\"font-size: 13px;\">romanz<\/em><span style=\"font-size: 13px;\"> (p\u00ebrch\u00e8 ch\u2019a rivava dal latin dij Roman), che ancheuj i identificoma con la lenga d\u2019\u00d2ch.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 13px;\">\u00cbl r\u00ebscontr \u00ebd v\u00e0ire sircostanse socio-econ\u00f2miche, pol\u00ectiche, giur\u00ecdiche e colturaj a l\u2019av\u00eco f\u00e0it an manera che, d\u00ebl s\u00e9col XII, costa region a l\u2019era vn\u00f9ita a esse la cun-a dl\u2019elaborassion \u00ebd na societ\u00e0 europenga neuva. Gi\u00e0 a parte da la mit\u00e0 d\u00ebl s\u00e9col XI a j\u2019ero nass\u00f9e \u2018d gr\u00f2sse sit\u00e0, andova ch\u2019as tiravo s\u00f9 v\u00e0ire gesie rom\u00e0niche.\u00a0Anvers \u00ebl 1130 l\u2019instaurassion d\u2019un pod\u00e9r cristian an orient e ij rap\u00f2rt con la Sissilia e le t\u00e8ra d\u2019\u00cbspagna a l\u2019av\u00eco facilit\u00e0 d\u2019intercambi comersiaj franch amportant a travers la Provensa; ant la sconda mit\u00e0 d\u00ebl s\u00e9col XII cost moviment econ\u00f2mich e social a l\u2019\u00e9 peui ch\u00ebrs\u00f9 ancor.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">A l\u2019\u00e9 nen v\u00e8ra, com as dis sovens, che l\u2019Et\u00e0 d\u2019an Mes a l\u2019\u00e9 st\u00e0ita un pass andarera p\u00ebr la sivilisassion. \u00cbl mond feodal provensal a goernava \u2018l drit \u00ebd j\u2019\u00f2m l\u00ecber d\u00ebsgrop\u00e0 dal possess \u00ebd la t\u00e8ra; bele chi ch\u2019a l\u2019era nen n\u00f2bil a l\u2019av\u00eca s\u00f2 p\u00f2st an cola societ\u00e0 motoben avans\u00e0. A l\u2019era nassuje n\u2019unit\u00e0 coltural an tuti ij milieu: pol\u00ectich, art\u00ecstich, literari e adritura religios. A l\u2019\u00e9 an costa situassion favor\u00e8ivola a la sivilt\u00e0 ch\u2019a l\u2019\u00e9 st\u00e0it poss\u00ecbil ch\u2019a nass\u00e8issa la poes\u00eca dij Trobador (apopr\u00e9 dantorn al 1100, ant la cort \u00ebd Poitiers).<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">L\u2019aparission \u00ebd l\u2019art dij Trobador a combin-a con la duvertura dij monast\u00e9: tuti coj ch\u2019a vor\u00eco a pod\u00eco serne d\u2019intreje, e ij Trobador a studio giusta andrinta a costi monast\u00e9: la vita m\u00ecstica dij monio e cola arfin\u00e0 dij castej a j\u2019ero doi dj\u2019aspet antra ij p\u00ec amportant \u00ebd cola sivilisassion ch\u2019a l\u2019era an tren d\u2019esse elabor\u00e0.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">N\u2019\u00e0utra rason ch\u2019a l\u2019ha f\u00e0it an manera ch\u2019as d\u00ebsvlup\u00e8issa cost moviment literari a l\u2019\u00e9 st\u00e0ita l\u2019intrada dij l\u00e0ich ant \u00ebl mond \u00ebd la coltura, che anans a l\u2019era \u2018n teren arzerv\u00e0 ai religios. \u00cbl latin a l\u2019era la lenga dij religios, e la resta dla gent a l\u2019av\u00eca \u2018d dificolt\u00e0 a capilo; a-i era donca la necessit\u00e0 \u2018d cre\u00e9 na literatura an linguagi \u201cvolgar\u201d.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">L\u2019art dij Trobador a l\u2019\u00e9 spantiasse dun-a ant l\u2019aristocrass\u00eca, ch\u2019a l\u2019av\u00eca da manca d\u2019un model literari \u201ccort\u00e8is\u201d par\u00e8j \u2018d chila e bon a esprime soa id\u00e8ja cavaleresca e \u2018d rest\u00e9 fidel ai s\u00f2 gust e ai s\u00f2 pregiudissi.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Antratan a la cort \u00ebd Poitiers Robert d\u2019Abrissel a vor\u00eca port\u00e9 le fomne a ader\u00ec a la c\u00e0usa dla Cesa; s\u00f2n a spiega la fondassion \u00ebd Fontevrault, con un feminism ch\u2019a privilegiava le fomne ant la societ\u00e0 mondan-a. Guillem de Poitiers a valorisava la dignit\u00e0 dla fomna, e la d\u00e0ima a vnis\u00eca a esse la sgnora \u2018d soe assion. Costi pass amportant anvers \u00ebl progress \u00ebd la societ\u00e0 a l\u2019han port\u00e0, ant \u00ebl mond \u00ebd la par\u00f2la scrita, a l\u2019elaborassion \u00ebd na stil\u00ecstica bin precisa e a l\u2019usagi \u2018d na forma \u00e0ulica dla lenga, ch\u2019a ven a esse na lenga eleganta e artifissiosa.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">D\u00ebl 1130 cost moviment literari a l\u2019av\u00eca gi\u00e0 pass\u00e0 ij termo geogr\u00e0fich d\u00ebl mond ch\u2019a s\u2019esprim\u00eca an lenga d\u2019\u00d2ch. Costa lenga a l\u2019era vn\u00f9ita a esse la lenga \u201ccort\u00e8isa\u201d, la lenga dla coltura dla p\u00ec part \u00ebd l\u2019Europa. Costi vers, che peui a l\u2019han ciam\u00e0 <\/span><em style=\"font-size: 13px;\">canso<\/em><span style=\"font-size: 13px;\">, a j\u2019ero ant\u00ebrpret\u00e0 da \u2018d professionista dl\u2019art musical: ij giuglar, al servissi dij poeta, ch\u2019as compagnavo giusta con d\u2019instrument. Ij Trobador provensaj a l\u2019han donca elabor\u00e0 un concet plat\u00f2nich \u00ebd l\u2019amor; la poes\u00eca un\u00eca a la moral a vnis\u00eca a esse n\u00eb strument did\u00e0tich. L\u2019amor a l\u2019era p\u00ec nen mach na passion, ma bele na virt\u00f9, la sorgiss \u00ebd tute le virt\u00f9, e a travers costa \u00ebl trobador a sustava soa p\u00ebrfession.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">La nassensa \u2018d costa forma \u2018d poes\u00eca a l\u2019ha port\u00e0 na novit\u00e0 motoben amportanta ant \u00ebl mond rom\u00e0nich, da gi\u00e0 ch\u2019\u00ebl f\u00e0it ch\u2019a s\u2019esprim\u00e8issa an volgar e pa an latin a fas\u00eca an manera che tuti a pod\u00e8isso capila; \u00ebl genio dij Trobador a l\u2019\u00e9 st\u00e0it \u2018dc\u00f2 col \u00ebd form\u00e9 na lenga literaria comun-a, na <\/span><em style=\"font-size: 13px;\">koin\u00e8<\/em><span style=\"font-size: 13px;\"> che, d\u00ebdl\u00e0 dle variant locaj, tuti a pod\u00eco cap\u00ec ant \u00ebl dumini lingu\u00ecstich d\u2019\u00d2ch, e fin-a p\u00ec \u2018n l\u00e0, bele an Piemont, andova che la lenga ch\u2019a l\u2019era ancamin a formesse a l\u2019era motobin davzin-a a la lenga d\u2019\u00d2ch.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Costi Trobador a recitavo s\u00f2 repert\u00f2ri ant ij castej, ant le cort, ant le piasse, ant ij vilagi, arlongh \u00ebd le stra dij pelerin. A cantavo le vite dij sant, le legende, ij cas \u00ebd la vita e dla Providensa, le costume dij n\u00f2bij, dij pr\u00e8ive, dij m\u00ebrcant, dij paisan, dla p\u00f2vra gent, \u00ebd le fomne e dl\u2019infin\u00eca e anchieta realit\u00e0 \u2018d tuti ij di.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Par\u00e8j la poes\u00eca e le litre a son \u00ebspantiasse ant \u00ebl p\u00f2pol e, p\u00ec indipendent, a son portasse p\u00ec davzin a la realit\u00e0 dla vita, an anviarand un ritm inteletual neuv.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">La literatura trobadorenga a ampiniss ij s\u00e9coj XII e XIII.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00cbl Piemont a l\u2019\u00e9 st\u00e0it un dij Pais che \u2018d p\u00ec a l\u2019ha coj\u00f9 la debordanta produssion dij giuglar e dij trobador. Raimbaut de Vaqueiras a l\u2019\u00e9 st\u00e0it poeta a la cort d\u00ebl Marches Bonifassi d\u00ebl Monftr\u00e0; Peire Vidal, ospit\u00e0 \u2018dc\u00f2 chiel ant \u00ebl Monfr\u00e0 (che chiel a dis adritura \u00abs\u00f2\u00bb) a l\u2019ha fin-a cant\u00e0 la \u00abdoussa terra de Canaves\u00bb e a l\u2019ha scambi\u00e0 dij vers con Manfred I Lansa, Marches \u00ebd Busca; Peire de la Mula a l\u2019\u00e9 st\u00e0it <\/span><em style=\"font-size: 13px;\">\u00abuns joglars qu\u2019estet e Monferrat en Peimont ab miser n\u2019ot del Carret et a Cortemilla, e fo trobaire de coblas e de sirventes\u00bb<\/em><span style=\"font-size: 13px;\">; Nicolet \u00ebd Turin a l\u2019ha scambi\u00e0 d\u00eb str\u00f2fe con Uch \u00ebd Saint-Circ, con Folquet de Romans e con Joan d\u2019Albusson. A-i era peui ancora Peire Guilhem de Luserna, Tom\u00e0 II \u00ebd Sav\u00f2ja, Manfred II Lansa \u2018d Salusse e \u2018l turin\u00e8is Pero Milon, ch\u2019a poetava a la cort \u00ebd Salusse.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">P\u00ebr la piemont\u00e8isit\u00e0 \u2018d costi trobador \u2013 a-i \u00e9 chi ch\u2019a l\u2019era nass\u00f9 an Piemont, chi che an Piemont a l\u2019ha esprim\u00f9 soa art e che an Piemont a l\u2019ha trov\u00e0 susta e protession \u2013 a s\u2019\u00e9 ch\u00ebrdusse giust \u00ebd duvert\u00e9 costa cavalcada con un componiment \u00ebd Nicolet \u00ebd Turin, ch\u2019a ant\u00e8rpreta un seugn d\u00ebl giuglar provensal Joan d\u2019Albusson; bele che la lenga a sia nen \u00ebl piemont\u00e8is, ma cola lenga d\u2019\u00d2ch ch\u2019a l\u2019\u00e9 cola che al piemont\u00e8is p\u00ec a j\u00eb smija, a l\u2019\u00e9 m\u00ebraco da s\u00ec ch\u2019a s\u2019anandia n\u00f2sta st\u00f2ria literaria.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 30px;\"><em style=\"font-size: 13px;\">Nicolet \u00ebd Turin a l\u2019\u00e9 un trovador dla prima mit\u00e0 d\u00ebl secol ch\u2019a f\u00e0 t\u00ebrdes: a l\u2019ha lassane mach tre poes\u00ece, e l\u00f2n ch\u2019as s\u00e0 \u00ebd soa vita &#8211; motobin p\u00f2ch &#8211; as gava da cole; gnun d\u00f9bit serios ch\u2019a fuissa nen \u00ebd Turin, coma a arc\u00f2rdo le c\u00f2pie dij manuscrit.<\/em><br \/>\n<em style=\"font-size: 13px;\">Con na soa c\u00f2bla (cit componiment \u00ebd des vers) Nicolet a r\u00ebspond a Falchet d\u00eb Romans, un trovador ch\u2019a lo butava al rid\u00eccol; s\u00ec Nicolet a n\u00f2mina un cont Ubert, miraco \u00ebl cont \u00ebd Biandr\u00e0, s\u00f2 sgnor fald\u00e0ul. Sa rusa a sar\u00eca da datesse apress d\u00ebl 1214, dnans d\u00ebl 1220.<\/em><br \/>\n<em style=\"font-size: 13px;\">\u00cbl Contrast chi proponoma a l\u2019\u00e9 da pens\u00e9 ch\u2019a l\u2019abia scrivulo an tra \u2018l 1226 e \u00ebl 1233: beless\u00ec a s\u2019alterna con \u00ebl giuglar Joan d\u2019Aubusson, con un seugn pol\u00ectich giblin: a l\u2019\u00e9 un travaj pien \u00ebd s\u00ecmboj, ant\u00e9 che chiel a sosta la vn\u00f9a dl\u2019Imperador p\u00ebr arnov\u00e9 la giustissia, sensa sust d\u00f2p la decadensa militar \u00ebd Federich \u00ebscond d\u00eb Svevia.<\/em><br \/>\n<em style=\"font-size: 13px;\">D\u00ebl 1230 apopr\u00e9 Nicolet a r\u00ebscontra, torna con na c\u00f2bla, Uc de San Sirc, un poeta ch\u2019a l\u2019era p\u00ebrm\u00ebttusse d\u2019ofende Alasia \u2018d Viadan-a (sit\u00e0 antrames \u00ebd Cremon-a e Parma), dla famija dij cont Alberti \u00ebd Magon an Toscan-a, fomna malmari\u00e0 \u00ebd Cavalcab\u00f2 dij Cavalcab\u00f2.<\/em><br \/>\n<em style=\"font-size: 13px;\">Nicolet a l\u2019era un sivali\u00e9, e s\u00f2 bon car\u00e0ter a ven f\u00f2ra cand che Uc a ofend na fomna sensa d\u00ebf\u00e8ise; Nicolet a-j pija le part an dasandje gl\u00f2ria e onor.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Joans d\u2019Albuzon e \u2018n Nicoletz de Turin<\/strong><br \/>\n(S\u00e9c XIII)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">[\u00abEn Niccolet, d\u2019un sognie qu\u2019ieu sognava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">maravillios una nuit, qe\u00b7m durmia,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">voil m\u2019esplanez, qe molt m\u2019espaventava.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Totz lo sogni\u2019 es d\u2019un\u2019aigla, qe venia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">devers Salern, sus per l\u2019aire volan,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e tot qant es fugia li denan,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">si c\u2019al seu senz encauzava e prendia,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">c\u2019om denan lei defendre no\u00b7s poiria\u00bb.]<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">\u00abJoan d\u2019Albu\u00e7on, l\u2019aigla demostrava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">l\u2019emperador qe ven per Lombardia,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e lo volars tant autz significava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">sa gran valor per qe chascuns fugia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">de totz aicels qe tort ni colpa li an,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">qe ja de lui defendre no\u00b7s poiran<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">terra ni oms ni autra rens qe sia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">q\u2019aisi com taing del tot segner non sia\u00bb.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">[\u00abEn Nicolet, tan grant aura menava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">aiqest\u2019aigla qe tot qant es brugia,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e una naus de Coloingna arivava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">majers asaz qe dir non o porria,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">plena de foc, per terra navican,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e buffa\u00b7l foc l\u2019aigla ab aura gran,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">si qe lo focs ardia e alumnava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">vas totas partz la on l\u2019aigla volava\u00bb.]<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">\u00abJoan, l\u2019aigla qe vitz, tan fort ventava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">el gran tesaur qe mena en Lombardia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">l\u2019emperaire, e la naus qe\u00b7l portava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">es la granz ostz dels Alamanz bandia,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">a cui dara del seu gran tesaur tan<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">qe l\u2019ostz fara per toz locs son talan;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e plaz mi fort qe\u00b7ls enemics castia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">qe\u00b7ls amics meillior\u2019, e bon lur sia!\u00bb.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">[\u00abEn Nicolet, tot lo foc amorzava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">aqest\u2019aigla, e un gran lum metia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">en Monferrat, qe tan fort esclarava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">qe lo segles per tot se n\u2019esbaudia;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e mettia d\u2019autre lum per locs tan<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">qe tot qant es se n\u2019annava allegran;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">puis l\u2019aigla sus en l\u2019aire s\u2019asedia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">en tant alt luoc qe tot lo mond vesia\u00bb.]<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">\u00abJoan, l\u2019amorzamenz del foc semblava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">patz, que volra l\u2019emperaire aisi sia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">qan s\u2019er veniatz, e lo lums demostrava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">qe\u00b7l marqes ren Monferrat, ses bausia,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e l\u2019altre lum seran guierdon gran<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">q\u2019auran de lui sel q\u2019aver los deuran;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e lo sesers en l\u2019aire\u00b7m singnifia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">qe\u00b7l mondz er pois toz a sa segnoria\u00bb.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">[\u00abA l\u2019onrat ric emperador presan,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">en Niccolet, don Dieus forza e talan<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">qe restaure valor e cortesia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">si cum li creis lo poder chascun dia\u00bb.]<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">\u00abJoan, tot \u00e7o conois q\u2019es benestan<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">l\u2019emperaire, per q\u2019eu non vau dottan<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">q\u2019aisi com a\u00b7l mielz del mond em bailia,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">deu ben aver del prez la segnoria\u00bb.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><em style=\"font-size: 13px;\">(Cfr. G. Bertoni, I Trovatori d\u2019Italia, Modena 1915)<\/em><\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 13px;\">Tradussion an lenga piemont\u00e8isa \u2018d <a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=3436\" target=\"_blank\">Bep Ross<\/a><\/strong><br \/>\n<em style=\"font-size: 13px;\">(Da C. Brero, Storia della Letteratura Piemontese, vol. I, Turin 1981)<\/em><\/p>\n<p><em style=\"font-size: 13px;\"><\/em><span style=\"font-size: 13px;\">Mons\u00f9 Nicol\u00e8t, d\u2019un seugn che mi im sugnava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">maravijos, na neuit ch\u2019i durm\u00eca,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">veuj ch\u2019im \u00ebspieghe, che motobin m\u2019\u00ebspaventava;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">tut \u00ebl seugn a l\u2019\u00e9 \u2018d n\u2019\u00e0quila,1 e a vnis\u00eca<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">da la part \u00ebd Salern, su p\u00ebr l\u2019\u00e0ria an voland,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e tut a scapava dnans a chila,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">s\u00ec ch\u2019a s\u00f2 sens a ciampairava e a pijava,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che gnun \u00ebdnans a chila as pud\u00eca defende.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Gian d\u2019Albisson, l\u2019\u00e0quila a vus\u00eca d\u00ec<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">l\u2019Amperador ch\u2019a ven p\u00ebr Lombard\u00eca,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e \u2018l vol\u00e9 tant \u00e0ut a vus\u00eca d\u00ec<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">s\u00f2 gran valor, p\u00ebrch\u00e8 minca un a scapava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00ebd tuti coj che t\u00f2rt o colpa a l\u2019han,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">p\u00ebrch\u00e8 da chiel d\u00ebfende as pudran nen<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">pais n\u00e9 \u00f2m n\u00e9 \u00e0uta c\u00f2sa ch\u2019a sia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che, par\u00e8j coma ch\u2019a toca, \u00ebd tut a sia nen padron.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Mons\u00f9 Nicol\u00e8t tant grand vent a m\u00ebnava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">cost\u2019\u00e0quila che minca c\u00f2sa a fas\u00eca bordel;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e na nav da Col\u00f2nia as n\u2019arivava,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">un bel p\u00f2ch p\u00ec grossa \u2018d l\u00f2n ch\u2019as pudar\u00eca disse,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">pien-a \u2018d feu, an navigant p\u00ebr tera;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e a artisson-a \u2018l feu l\u2019\u00e0quila con grand ariass,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">s\u00ec che \u2018l feu a brandava e a fas\u00eca ci\u00e0ir<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">da tute le part andova l\u2019\u00e0quila a volava.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Gian, l\u2019\u00e0quila (ch\u2019i l\u2019eve vist) che tant f\u00f2rt a sofiava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">(a l\u2019\u00e9) \u00ebl gran tes\u00f2r, ch\u2019a men-a an Lombard\u00eca<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">l\u2019Amperador, e la nav che lo portava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">a l\u2019\u00e9 la granda armada dj\u2019Alman ambaron\u00e0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e a-j dar\u00e0 d\u00ebl (s\u00f2) grand tes\u00f2r tant<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che l\u2019armada a far\u00e0, an minca p\u00f2st, l\u00f2n ch\u2019a veul;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e am pias a mi tant che ij nemis a castija,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e che a j\u2019amis \u00ebl mej e \u2018l bon p\u00ebr lor a-i sia.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Mons\u00f9 Nicol\u00e8t, tut \u00ebl feu a smortava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">cost\u2019\u00e0quila, e na gran lus a butava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">an sul Monfr\u00e0, che tant f\u00f2rt a fas\u00eca ci\u00e0ir<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che \u2018l mond amp\u00ebrtut a s\u2019\u00ebsmarvijava,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e a butava d\u2019\u00e0utri lum an d\u2019\u00e0utri p\u00f2st<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che tut l\u00f2n ch\u2019a-i \u00e9 as n\u2019andas\u00eca argaland;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">apress l\u2019\u00e0quila s\u00f9 ant l\u2019aria as f\u00ebrmava<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">ant un leu tant \u00e0ut che tut \u00ebl mond a ved\u00eba.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_9465\" aria-describedby=\"caption-attachment-9465\" style=\"width: 270px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/nicolet_ed_turin.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-9465 \" title=\"nicolet_ed_turin\" src=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/nicolet_ed_turin.jpg\" alt=\"\" width=\"270\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/nicolet_ed_turin.jpg 450w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/nicolet_ed_turin-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/nicolet_ed_turin-300x300.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 270px) 100vw, 270px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-9465\" class=\"wp-caption-text\"><em>L&#8217;\u00f9nich l\u00ecber dedic\u00e0 a Nicolet \u00ebd Turin e ch&#8217;a cheuj t\u00f9it ij s\u00f2 test ch&#8217;a l&#8217;\u00e9 rivane: Ricard-Ren\u00e9 Grazzi, \u00abNicolet \u00ebd Turin e Alasia \u2018d Viadan-a &#8211; Un trovador e na mad\u00f2na d\u00ebl S\u00e9col XIII\u00bb. Public\u00e0 da Gioventura Piemont\u00e8isa.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Gian, l\u2019\u00ebsmortament d\u00ebl feu a vus\u00eca d\u00ec<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">pas, che a vular\u00e0 l\u2019Amperador che par\u00e8j a sia<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">quand ch\u2019a sar\u00e0 vendicasse; e \u2018l lum a vus\u00eca d\u00ec<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che \u2018l March\u00e8is a regna an Monfr\u00e0, sensa faussar\u00eca;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e j\u2019\u00e0utri lum a saran la paga granda<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">ch\u2019a l\u2019avran da chiel coj ch\u2019a deuvo av\u00e8jlo;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">e \u2018l f\u00ebrmesse ant l\u2019aria a veul d\u00ec<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che \u2018l mond a sar\u00e0 peui tut ant soa sgnor\u00eca.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">A l\u2019onor\u00e0 rich Amperador ch\u2019a s\u00e0 apresi\u00e9,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Mons\u00f9 Nicol\u00e8t, a daga Nosgnor f\u00f2rsa e volont\u00e0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">ch\u2019a buta torna s\u00f9 valor e cortes\u00eca,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">par\u00e8j coma ch\u2019a-j ch\u00ebrs \u00ebl pod\u00e8j minca di!<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Gian, tut s\u00f2n mi i con\u00f2sso ch\u2019a sta bin<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">a l\u2019Amperador, p\u00ebrch\u00e8 i vad pa an dubitand<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che coma ch\u2019a l\u2019ha \u2018l mej d\u00ebl mond a soa disposission,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">a dev bin av\u00e8j dla stima la sgnor\u00eca.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A la fin d\u00ebl s\u00e9col XI, ant l\u2019antica Provintia (Provensa), a l\u2019era par\u00ebss\u00f9 un moviment po\u00e9tich ch\u2019as cons\u00ecdera \u2018me la prima manifestassion \u00ebd na volont\u00e0 consienta &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=9379\"> <span class=\"screen-reader-text\">Ij trobador e ij giuglar<\/span> Leggi tutto \u00bb<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9913,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[60],"class_list":["post-9379","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-literatura-2","tag-literatura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9379"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9379\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}