{"id":31436,"date":"2012-04-27T22:53:51","date_gmt":"2012-04-27T20:53:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=10407"},"modified":"2012-04-27T22:53:51","modified_gmt":"2012-04-27T20:53:51","slug":"con-la-piemontesa-a-la-bataja-d-lepanto-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=31436","title":{"rendered":"CON LA \u00abPIEMONTESA\u00bb A LA BATAJA &#039;D L\u00c9PANTO"},"content":{"rendered":"<p><em style=\"font-size: 13px;\"><strong><span style=\"font-size: 13px;\">Pierangelo Manuele<\/span><\/strong><\/em><br \/>\n<em style=\"font-size: 13px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">pressident d\u00ebl C\u00ecvich Museo Naval \u00ebd Carmagn\u00f2la<\/span><\/em><br \/>\n<em style=\"font-size: 13px;\">(Gioventura Piemont\u00e8isa, dz\u00e8mber 1998)<\/em><\/p>\n<figure id=\"attachment_14132\" aria-describedby=\"caption-attachment-14132\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-14132  \" style=\"margin-left: 5px; margin-right: 5px;\" title=\"lepanto_demont\" src=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/lepanto_demont.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"264\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-14132\" class=\"wp-caption-text\">Gesia &#8216;d San Don\u00e0 a Demont: La Bataja &#8216;d L\u00e9panto, fr\u00ebsca d\u00ebl s\u00e9col XVII (Comun-a &#8216;d Demont)<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong style=\"font-size: 13px; color: #993300; text-align: justify;\">La Marin-a &#8216;d Sav\u00f2ja tra st\u00f2ria e art<\/strong><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">Un \u00f2m con un gran turbant an sla testa s\u00eb sp\u00f2rz feura dal b\u00f2rd \u00ebd na nav a rem, a ambranca f\u00f2rt un naufrag\u00e0 ch&#8217;a s\u00eb sbanata an mes a j&#8217;onde e a lo tira feura a salvament. Tut ator a p\u00e8rdita d&#8217;euj a anfuria na gran bataja naval: \u00ebl galere con la cros e cole con la mesalun-a a s&#8217;afronto a colp d\u00eb spron, mandanda ij seu arm\u00e0 a l&#8217;arembagi d\u00ebl nav nemise an mes al tron dij canon ch&#8217;a sparo feu e fiame e na gran fumin-a, \u00ebl s-ciopate dj&#8217;archibus, \u00ebl subi\u00e9 d\u00ebl flece tiraje da arch e balestre.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">Is trovoma nen an mes a j&#8217;onde del Mediterani sbat\u00f9e dai rem e dai gorgh dij nav ch&#8217;a van sota, ma an mes al tranquile montagne &#8216;d Coni, ant la part p\u00ec veja &#8216;d Demont ant la Val Stura. La sena a l&#8217;\u00e9 mostraja &#8216;nt una grandiosa pitura ch&#8217;a la dec\u00f2ra na muraja &#8216;nt la gesa dla par\u00f2chia &#8216;d San Don\u00e0. Sa pitura la rafigura la bataja &#8216;d L\u00e9panto che al 7 \u00a0d&#8217;ot\u00f3ber d\u00ebl 1571 a l&#8217;ha segn\u00e0 la vit\u00f2ria decisiva dij Cristian contra ij Turch che d&#8217;anlora a j&#8217;han p\u00ec nen f\u00e0it pagura cme pruma.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">Un&#8217; \u00e0utra pitura &#8216;n s\u00ebl med\u00e9sim soget as trovava &#8216;ncora p\u00ec &#8216;n su, ant la gesa &#8216;d Vinaj. Purtr\u00f2p \u00ebs travaj ancheuj a-i \u00e9 p\u00ec nen perch\u00e8 la muraja ch&#8217;a la ornava a l&#8217;\u00e9 st\u00e0 campaja zu. Dj&#8217;\u00e0utre piture sempe &#8216;n s\u00ebl med\u00e9sim soget as treuvo ancora al di d&#8217;ancheuj p\u00ec an bass tra &#8216;l colin- e e &#8216;l pianure dla provincia &#8216;d Coni a Carasson \u00ebd Mondv\u00ec, ant la gesa &#8216;d San Gioann e San Vas, a Caraj an cola dl&#8217;Assonta, a Salusse an cola &#8216;d San Gioann Batista e a Bra ant la sacrist\u00eca dla gesa &#8216;d Sant Andrea. Costa-s\u00ec a l&#8217;\u00e9 na gran pitura a euli &#8216;n sla t\u00e8lia, \u00ebd sigur \u00ebd Joan Claret, un pitor dij Fiandre ch&#8217;a l&#8217;ha travaj\u00e0 an tuta la region \u00ebd Coni antor la met\u00e0 del Sessent. J&#8217;\u00e0utre piture anvece a son afresch. Col \u00ebd Demont la smija bastansa a la pitura &#8216;d Bra e anlora as pensa ch&#8217;al sia d\u00ebl med\u00e9sim autor o dla s\u00f2 sc\u00f2la.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">La provincia &#8216;d Coni l&#8217;e nen l&#8217;\u00f9nica part d\u00ebl Piemont ant\u00e9 ch&#8217;a-i \u00e9 d\u00ebl piture dla bataja &#8216;d L\u00e9panto. Na pitura dla famosa bataja as treuva &#8216;nt la Bas\u00eclica &#8216;d B\u00f2sch Marengh, riva a Lissandria, pais ant\u00e9 ch&#8217;a l&#8217;\u00e9 nass\u00f9 Ant\u00f2ni Ghisleri, <span style=\"color: #ff0000;\">\u25ba<\/span>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=14157\"><strong>Papa Pio V<\/strong><\/a>, ch&#8217;a l&#8217;ha organis\u00e0 la Lija Santa tra &#8216;l nassion cristian-e ch&#8217;a l&#8217;ha port\u00e0 a la gran vit\u00f2ria contra ij Turch.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">N&#8217;\u00e0utra pitura tant important as treuva a Casal ant la gesa &#8216;d San Dom\u00ecnich. Ancas\u00ec dal bande &#8216;d Biela, a Tolegn, a-i \u00e9 na pitura &#8216;nt la gesa parochial.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">An general se piture as treuvo ant \u00ebl capele dedicaje a la Mad\u00f2na d\u00ebl Rosari, p\u00ebrch\u00e8 a la s\u00f2 intercession l&#8217;\u00e9 st\u00e0 atribu\u00eca la gran vit\u00f2ria. La divossion \u00ebd la Mad\u00f2na d\u00ebl Rosari l&#8217;\u00e9 st\u00e0 cmensaja dal sucessor \u00ebd papa Pio V, e soss\u00ec al spiega p\u00ebrch\u00e8 &#8216;l piture an general a son nen pr\u00f2pi d\u00ebl temp \u00ebd la bataja, ma pit\u00f2st d\u00ebl s\u00e9col d\u00f2p.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_14140\" aria-describedby=\"caption-attachment-14140\" style=\"width: 642px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/piemont-savoja_lepanto.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-14140   \" title=\"piemont-savoja_lepanto\" src=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/piemont-savoja_lepanto.jpg\" alt=\"\" width=\"642\" height=\"374\" srcset=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/piemont-savoja_lepanto.jpg 1147w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/piemont-savoja_lepanto-300x174.jpg 300w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/piemont-savoja_lepanto-768x447.jpg 768w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/piemont-savoja_lepanto-1024x595.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 642px) 100vw, 642px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14140\" class=\"wp-caption-text\">\u00cbl galere sab\u00e0ude Capitan-a, Piemontesa e Margarita an navigassion anvers L\u00e9panto d\u00ebl 1571<br \/>(euli su t\u00e8ila d\u00ebl M\u00b0 M\u00e0ssim Alfan).<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong style=\"font-size: 13px; color: #993300; text-align: justify;\">Ij Piemont\u00e8is a L\u00e9panto<\/strong><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">An tute se piture as vegh la bandiera con la cros argentaja \u00ebn camp ross \u00ebd la Capitan-a dij Sav\u00f2ja che a-i \u00e9 quasi mai ant \u00ebl piture p\u00ec famose, cole ch&#8217;as treuvo &#8216;n sij l\u00ecber d\u00eb sc\u00f2la. Ant \u00ebl n\u00f2stre piture, anvece, la bandiera &#8216;d Sav\u00f2ja la spica an mes a tute j&#8217;\u00e0utre, \u00ebl stendard con l&#8217;agia imperial \u00ebd la Galera Real \u00ebd Don Gioann d&#8217;\u00c0ustria, a la bandiera con \u00ebl ciav \u00ebd San Pe &#8216;d Marcantonio Colonna, ch&#8217;a l<\/span><span style=\"font-size: 13px;\">&#8216;era l&#8217;amiral del papa, e a cole con \u00ebl Lion \u00ebd San March e con la Cros \u00ebd Malta.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">Sa presensa an men-a ai temp an quand \u00ebl Piemont l&#8217;ava &#8216;n sboch an s\u00ebl mar e na cita ma combativa\u00a0<\/span><span style=\"font-size: 13px;\">Marin-a da u\u00e8ra ch&#8217;a l&#8217;ha particip\u00e0 a la bataja &#8216;d L\u00e9panto con\u00a0<\/span><span style=\"font-size: 13px;\">tre galere, la &#8220;Capitana&#8221;, la &#8220;Piemontesa&#8221; e la &#8220;Margarita&#8221;, sota &#8216;l comand d&#8217;<span style=\"color: #ff0000;\">\u25ba<\/span><a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=9978\"><strong>Andrea Provan-a, cont \u00ebd Leyn\u00ec<\/strong><\/a>, amiral d&#8217;Emanuel Filibert, Testa &#8216;d Fer.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">La &#8220;Capitana&#8221;, ch&#8217;a l&#8217;av\u00eca a b\u00f2rd Provan-a, la fas\u00eca part \u00ebd la &#8220;bataja&#8221;, \u00ebl c\u00f2rp central d\u00ebl schierament cristian, e a s&#8217;\u00e9 trovasse a combate contra doe nav nemise. Ma lassoma la par\u00f2la a l&#8217;amiral che, doi di d\u00f2p \u00ebl combatiment, a l&#8217;ha scriv\u00f9 par\u00e8j al Duca: <\/span><em style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">\u00ab&#8230;noi con la Capitana di vostra Altezza investissimo per proa la terza Galera appresso la Reale de&#8217; Turchi et poi un&#8217;altra Galera delle luoro le venne ad investire al luoco dil schiffo, a tal che per un pezzo ne bisogn\u00f2 combatter contra due non senza danno, et perdita di molti uomini da bene, et fra li altri a me tocc\u00f2 un&#8217;archibugiata in mezzo della testa, et se bene havevo il mornon forte, la botta fu per\u00f2 tanto grande, che mi fece gran ferita, et mi gitt\u00f2 a terra tramortito&#8230;\u00bb<\/em><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">Provan-a a l&#8217;\u00e9 &#8216;rpiasse na mes&#8217;ora d\u00f2p, giust an temp per particip\u00e9 a la r\u00ebsc\u00f2ssa, grassie a l&#8217;intervent d&#8217;una galera dla squadra &#8216;d r\u00ebserva ch&#8217;a l&#8217;ha jut\u00e0 ij n\u00f2st a catur\u00e9 &#8216;l doe nav nemise.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">J&#8217;\u00e0utre doe galere &#8216;d Sav\u00f2ja a fas\u00eco part \u00ebd l&#8217;ala drita, al comand del geno\u00e8is Gian Andrea Doria.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">A la &#8220;Piemontesa&#8221; a j&#8217;e tocaje &#8216;n destin tr\u00e0gich p\u00ebrch\u00e8 chila &#8211; cme ch&#8217;al continua Provan-a &#8211; <\/span><em style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">\u00ab&#8230;fu investita da tre galere, una per proa, et doe dalle bande, in modo tale che non ostante che habbino combattuto tutti tanto li huomini da cavo, quanto la chiurma, molto virilmente, et diffesisi per pi\u00f9 di un&#8217;hora, alfine non avendo soccorso alcuno li saltarono dentro, et hanno menato tutti a fil di spada, in modo che non sono rimasti vivi in detta Galera tra di ciurma et di uomini da cavo, salvo dodeci persone, fra quali il signor Don Francesco di Savoia, ferito per\u00f2 malamente nel volto, sono morti il Cappitano Ottaviano, il signor Chiaberto di Scalenghe, il signor Cesare di Leiny, il cavallier di San Vitale, &#8230;\u00bb<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\"><\/em><span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">La &#8220;Margarita&#8221;, trovandse pr\u00f2pi a la poncia an feura dla squadra d\u00ebl Doria, a l&#8217;ha nen partecip\u00e0 al combatiment e soss\u00ec, vist \u00ebl s\u00f2 cative condission, peul esse ch&#8217;al sla st\u00e0 providensial.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">A la fin, la vit\u00f2ria a j&#8217;\u00e9 tocaje a la fl\u00f2ta cristian-a. Ij Turch a j&#8217;han av\u00f9 117 nav caturaje, 50 fond\u00e0 o brusaje, 8000 \u00f2m mass\u00e0 e 10.000 f\u00e0it p\u00ebrzon\u00e9.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">Papa Pio V, m\u00e9 ch&#8217;i j&#8217;oma za dit pruma, l&#8217;ha atribu\u00ec la vit\u00f2ria a l&#8217;intercession \u00ebd la Mad\u00f2na d\u00ebl Rosari, che an tute se piture as vegh an \u00e0ut an ategiament \u00ebd benedission con da banda Ges\u00f9 e San Mich\u00e9.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">An ric\u00f2rd \u00ebd la gran vit\u00f2ria a Turin, ant la gesa &#8216;d San Dom\u00ecnich, a l&#8217;\u00e9 conserv\u00e0 &#8216;l Drap\u00f2 che second la tradission Provan-a l&#8217;av\u00eca auss\u00e0 \u00ebnsuma la s\u00f2 &#8220;Capitana&#8221;, ma che studi recent a j&#8217;han mostr\u00e0 esse &#8216;n f\u00e0uss. Mach \u00ebl tond sentral ch&#8217;al rapresenta &#8216;l Sant Sudari, s\u00ecmbol dij Sav\u00f2ja, podr\u00eca esse aut\u00e8ntich. \u00cbs drap\u00f2 al figura nen ant \u00ebl piture ch&#8217;i j&#8217;oma d\u00ebscriv\u00f9.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_14141\" aria-describedby=\"caption-attachment-14141\" style=\"width: 417px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/pms_mar.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-14141 \" title=\"pms_mar\" src=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/pms_mar.jpg\" alt=\"\" width=\"417\" height=\"349\" srcset=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/pms_mar.jpg 992w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/pms_mar-300x251.jpg 300w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/pms_mar-768x643.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 417px) 100vw, 417px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14141\" class=\"wp-caption-text\">L&#8217;espansion \u00ebd Piemont-Sav\u00f2ja vers \u00ebl mar<br \/>(P.Manuele, Il Piemonte sul mare)<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong style=\"font-size: 13px; color: #993300; text-align: justify;\">\u00cbl Piemont an s\u00ebl mar<\/strong><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">Al temp \u00ebd la bataja &#8216;d L\u00e9panto ij Sav\u00f2ja j&#8217;av\u00eco n&#8217;\u00ebsboch an s\u00ebl mar oramai da quasi doi s\u00e9coj, per esse precis dal 1388, an quand la Contea &#8216;d Nissa, pit\u00f2st che st\u00e9 sota la s\u00ebconda dinast\u00eca dj&#8217;Angioin, a s&#8217;era dasse dasp\u00ebrchila a Amed\u00e9 VII, \u00ebl Cont Ross. Acs\u00ec l&#8217;\u00e9 cmensaje &#8216;n filon p\u00f2ch conn-s\u00f9 dla secolar \u00ebst\u00f2ria d\u00ebl Piemont e p\u00ec an general \u00ebd l\u00eb Stat \u00ebd Sav\u00f2ja: \u00ebl rap\u00f2rt con \u00ebl mar ch&#8217;a l&#8217;\u00e9 &#8216;l tema condutor d&#8217;un libri [&#8230;] <\/span><em style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">&#8220;Il Piemonte sul mare &#8211; Storia della Marina sabauda dal Medioevo all&#8217;unit\u00e0 d &#8216;Italia&#8221;<\/em><span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em style=\"font-size: 13px; color: #993300; text-align: justify;\"><strong>Conosciuti e considerati&#8230; per via del mare<\/strong><\/em><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">Bele s&#8217;a-i era d\u00ebl dificolt\u00e0 a manten-e ij colegament con la t\u00e8ra &#8216;d dr\u00e9, \u00ebl cit possediment an s\u00ebl mar, ch&#8217;a comprend\u00eca Nissa e &#8216;l magn\u00ecfich p\u00f2rt natural \u00ebd Vilafranca, che al di d&#8217;ancheu as ciama Villefranche-sur-Mer, a l&#8217;era pressios, da ten-e da cont, e da s\u00ebrche d&#8217;angrandilo s&#8217;as podiva.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">S\u00e9 ideje as capisso p\u00ec ben da l\u00f2n ch&#8217;al disiva &#8216;l giovo Vit\u00f2rio Amed\u00e9 II che, a chi a-j consijava &#8216;d cet\u00e9 la prop\u00f2sta del R\u00e8 &#8216;d Fransa \u00ebd cedje la Contea &#8216;d Nissa scambiandla con d\u00ebl t\u00e8re ant \u00ebl Milan\u00e8is, j&#8217;ha r\u00ebsponduje par\u00e8j: <em>\u00abil contado di Nizza \u00e8 il solo angolo che abbiamo per renderci conosciuti e considerati dalle nazioni straniere per via del mare, senza di che resteressimo qua rinchiusi dalle montagne e segregati dal commercio et cognitione del rimanente del mondo\u00bb.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong style=\"font-size: 13px; color: #993300;\"><span style=\"font-size: 13px; text-align: justify;\">La Marin-a dij Sav\u00f2ja<\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Da le sboch an s\u00ebl mar a la costitussion d&#8217;una marin-a da \u00f9era destinaja a protege ij comersi e &#8216;l c\u00f2ste dai corsar\u00a0<\/span><span style=\"font-size: 13px;\">barbaresch \u00ebl pass a l&#8217;\u00e9 curt, e prest \u00ebl drap\u00f2 ross con la\u00a0<\/span><span style=\"font-size: 13px;\">Cros d&#8217;argent, ch&#8217;a svantajava za da tant ann \u00ebnsuma al nav del lagh \u00ebd Ginevra, \u00a0a l&#8217;ha cmens\u00e0 a viag\u00e9 an s\u00ebl Mediterani an s\u00ebl galere d\u00ebl Duca &#8216;d Sav\u00f2ja.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00cbl d\u00ebsvlup dla Marin-a l&#8217;\u00e9 and\u00e0 \u00ebnsema a l&#8217;ingrandiment d\u00ebl Stat \u00ebd Say\u00f2ja vers \u00ebl mar: ant \u00ebl 1576 a j&#8217;han cat\u00e0 Oneja; ant \u00ebl 1713 a j&#8217;han av\u00f9 la Sicilia, che ant \u00ebl 1720 l&#8217;\u00e9 peu st\u00e0 barataja con la Sardegna: ant \u00ebl 1735 a j&#8217;han pij\u00e0 Loano e finalment, ant \u00ebl 1815, la tant sospiraja Liguria. S<\/span><span style=\"font-size: 13px;\">\u00e9col e s\u00e9col d\u00eb st\u00f2ria passaja con bon-a e cativa fortun-a, an u\u00e8re p\u00ebr f\u00e9 p\u00ec granda la fnestra &#8216;n s\u00ebl mar e an continue bataje contra ij nemis \u00ebd semp: ij Turch e ij corsar barbaresch che j&#8217;han anfest\u00e0 ij n\u00f2st mar fin-a al prinsipi dl &#8216;Eutsent.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Doe date an mes a tante \u00e0utre: 1571 &#8211; la participassion d\u00ebl galere &#8216;d Sav\u00f2ja a la bataja &#8216;d Lepanto; 1811 &#8211; riva a Cap Malfatano, an Sardegna, le mese galere sarde a bato j&#8217;ancursor african.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Antant \u00ebl nav as trasformavo p\u00f2ch p\u00ebr vira ma continuament, e man man \u00ebl barche a rem a lassavo &#8216;l pass a cole a vela, ma a son nen spar\u00ece &#8216;d pianta fin-a an quand a j&#8217;\u00e9 rivaje cole a vapor.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Bele &#8216;l condission \u00ebd la vita an s\u00ebl nav a cambiavo, cme ch&#8217;a l&#8217;\u00e9 testimoni\u00e0 dai regolament che, travers ij s\u00e9col, a stabilivo l\u00f2n ch&#8217;a mangiavo ij marinar, cme ch&#8217;a vist\u00eco e ij castigh ch&#8217;a ciapavo.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Antant bele j&#8217;echipagi as trasformavo: pruma j&#8217;ero f\u00e0it \u00ebd fors\u00e0 ali\u00e0 ai banch \u00ebd v\u00f2ga, peu &#8216;d gabi\u00e9 e &#8216;d canon\u00e9 e a la fin d\u00eb foghista e machinista.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Bele se ij problema a son nen manc\u00e0, l&#8217;union dla Liguria al Regn \u00ebd Sardegna-Piemont stabil\u00eca dal Congress \u00ebd Viena a l&#8217;ha port\u00e0 un s\u00e0ut \u00ebd qualit\u00e0. L&#8217;union tra la tradission mar\u00ectima geno\u00e8isa e cola militar piemont\u00e8isa a l&#8217;ha port\u00e0 al rifior\u00ec dij comersi proteg\u00ec da na moderna marin-a da u\u00e8ra degna d&#8217;una Nassion ch&#8217;a l&#8217;\u00e9 scrubisse tut d&#8217;un colp potensa mar\u00ectima. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 13px;\">[&#8230;] P\u00f2ich di d\u00f2p [\u00ebn f\u00ebvr\u00e9 e mars d\u00ebl 1861 Gaeta e Messina a son st\u00e0 conquistaje]\u00a0a l&#8217;\u00e9 nass\u00f9a ufissialment la Marin-a italian-a, che ancora per tancc ann l&#8217;avr\u00eca av\u00f9 ant ij p\u00f2st \u00ebd comand j&#8217;\u00f2m provenient dal Piemont.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Ancora &#8216;dess a l&#8217;Academia naval \u00ebd Livorn, quand ch &#8216;a-j manca sent di a la fin del cors, ij cadet i organiso na gran festa ch&#8217;as ciama \u00abmach\u00a0\u03c0<\/span><span style=\"font-size: 13px;\">\u00a0100\u00bb, ch&#8217;as les <em>mach\u00a0<\/em><\/span><span style=\"font-size: 13px;\"><em>p\u00ec sent<\/em> an piemont\u00e8is.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Quaic\u00f2s d\u00ebl Piemont j&#8217;arman ancora an s\u00ebl mar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong style=\"font-size: 13px;\">Bibliograf\u00eca:<\/strong><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Pierangelo Manuele,<\/span><em style=\"font-size: 13px;\"> Il Piemonte sul mare<\/em><span style=\"font-size: 13px;\">, Cuneo 1997.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">\u25c4\u00a0<\/span><a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?page_id=13699\">Storia<\/a><a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?page_id=13699\">\u00a0degli Stati di\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?page_id=13699\">Savoia<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pierangelo Manuele pressident d\u00ebl C\u00ecvich Museo Naval \u00ebd Carmagn\u00f2la (Gioventura Piemont\u00e8isa, dz\u00e8mber 1998) La Marin-a &#8216;d Sav\u00f2ja tra st\u00f2ria e art Un \u00f2m con un gran &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=31436\"> <span class=\"screen-reader-text\">CON LA \u00abPIEMONTESA\u00bb A LA BATAJA &#039;D L\u00c9PANTO<\/span> Leggi tutto \u00bb<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14140,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-31436","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-storia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31436"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31436\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}