{"id":14411,"date":"2012-05-08T13:37:37","date_gmt":"2012-05-08T11:37:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=14411"},"modified":"2012-05-08T13:37:37","modified_gmt":"2012-05-08T11:37:37","slug":"barba-toni-baud-rie-un-a-dle-due-neuit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=14411","title":{"rendered":"Barba T\u00f2ni B\u00e0ud-r\u00ece. \u00abUn-a dle doe neuit\u00bb"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em style=\"font-size: 13px;\">Na conta \u201cvisionaria\u201d \u2018d Barba T\u00f2ni, p\u00ebrgna \u2018d filosof\u00eca piemont\u00e8isa. A venta porteje r\u00ebspet ai M\u00f2rt: un mons\u00f9 ch\u2019a s\u00eb s-ciamava Bastian e ch\u2019a grignava dla tradission \u00ebd pronteje da mang\u00e9 ai M\u00f2rt p\u00ebr la neuit dij doi \u00ebd nov\u00e8mber a l\u2019\u00e9 calaje p\u00f2ch che Lor a-j mang\u00e8isso soa p\u00ec bela vaca.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em style=\"font-size: 13px;\">\u00a0<span style=\"color: #ffffff;\">.<\/span><\/em><span style=\"color: #ffffff; font-size: 13px;\">.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 90px;\"><strong style=\"font-size: 1.5em;\"><span style=\"color: #800000;\">Un-a dle doe neuit<\/span><\/strong><br \/>\n<strong style=\"font-size: 13px;\">Barba T\u00f2ni B\u00e0ud-r\u00ece<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 90px;\"><strong style=\"font-size: 13px;\"><\/strong><span style=\"font-size: 13px;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 30px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Un-a dle doe neuit p\u00ec avos\u00e0 ch\u2019a-i fusso an tute le valade a l\u2019era cola dij M\u00f2rt. L\u2019\u00e0utra cola \u2018d Natal. Nasse \u2018d neuit, meuire \u2018d neuit; la m\u00f2rt a l\u2019\u00e9 la neuit d\u00ebl c\u00f2rp, \u00ebd la vita; la vita, \u2018l di, a torna, ma a chita p\u00ec nen. E peui la neuit an buta an comunion con l\u2019univers: j\u2019\u00ebst\u00e8ile; e giusta p\u00ebr l\u00f2n, ant se doe neuit, n\u00ec masche n\u00ec diav n\u00ec dan\u00e0 n\u00ec luv famolent a viro p\u00ebr l\u00ec. Mach ij m\u00f2rt brav e j\u2019\u00e0ngej.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Barba Bastian a sav\u00eca pro tute cole bele r\u00f2be-l\u00ec (a-j sav\u00eco tui), ma va sav\u00e8j c\u00f2\u2019 a toir\u00e8issa \u2018nt la sic\u00f2ria, na tentassion \u00ebd B\u00ebrgnif, bele vist, a l\u2019av\u00eca \u2018l balin \u00ebd vor\u00e8j esse e f\u00e9 a l\u2019arbufon \u00ebd j\u2019\u00e0utri, miraco p\u00ebr f\u00e9 v\u00ebdde ch\u2019a l\u2019era p\u00ec drito, ch\u2019a l\u2019av\u00eca pa por \u00ebd n\u00e8n, ch\u2019a l\u2019era l\u00ecber \u00ebd f\u00e9 e d\u00ebsf\u00e9. Bastian Contrari. E par\u00e8j, p\u00ebr vor\u00e8j f\u00e9 la ponta al fus, a l\u2019av\u00eca fin\u00ec p\u00ebr perde \u2018l \u201cbarba\u201d. Giache, f\u00e9 l\u2019ancontrari, l\u2019anvers d\u00ebl mal a l\u2019\u00e9 bin, ma f\u00e9 l\u2019anvers d\u00ebl bin&#8230; ah nen neh, m\u00e8 car, s\u00ec i-i soma nen; s\u00f2n a l\u2019\u00e9 mal; e gr\u00f2ss.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Magnineve mach, pr\u00f2pi cola santa s\u00e8ira dij M\u00f2rt, che tui a buto la mang\u00e9 p\u00ebr ij s\u00f2 m\u00f2rt e a l\u2019han findi le lerme a j\u2019euj, findi ij p\u00ec goregn, ebin, chiel, co\u2019 a fas\u00ecj-lo? st\u00e9 mach chiet, ch\u2019am ven findi ij granet mach a viseje, chiel, \u00ebs barbeton \u00ebd l\u2019anticrist, as fas\u00eca na bela ghignada e a \u2018ndas\u00eca a campesse s\u00ebl pajon \u00ebd l\u00eb stabi, sensa gnanca d\u00ec n\u2019Avemaria a la Mad\u00f2na e la Giaco-la-t\u00f3ira dij M\u00f2rt: <em>\u00abM\u00f2rt bej M\u00f2rt, Nosgnor ant l\u2019\u00f2rt, fene f\u00f2rt coma d\u2019ars\u00f2rt, tuta s\u00f2rt ma \u2018d bon-a s\u00f2rt, n\u00ec f\u00e9 \u2018d t\u00f2rt ni ars\u00e8ive \u2018d t\u00f2rt, bel l\u2019arc\u00f2rd e bon l\u2019arc\u00f2rd, bin: mangevne a v\u00f2st conf\u00f2rt\u00bb.<\/em> E pijte varda se soa fomna a-i butava cheic\u00f2s d\u00eb st\u00ebrm\u00e0 p\u00ebr ij p\u00f2vri m\u00f2rt; chiel, ma neh che striplon, a fas\u00eca che balafresse tut, con la r\u00ecnfola che tuta cola bon-a mangiativa a-j fas\u00eca p\u00ec bin a chiel. A dis\u00eca:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\"><em>\u00abIj m\u00f2rt a son pa p\u00ec costum\u00e0 a mang\u00e9; mach na \u2018\u00f2ta \u2018nt l\u2019ann a peul feje stomiera\u00bb<\/em> e daje na ghignada, tut da sol: ah ah ah. La gent! as piantavo ij marmlin ant j\u2019orije, p\u00ebr nen sente \u2018d r\u00f2be parije, r\u00f2be da f\u00e9 cal\u00e9 tron e maladission p\u00ebr dontr\u00e8 generassion; e chiel a ghign\u00e9:<\/span><br \/>\n<em><span style=\"font-size: 13px;\">\u00abPiantevne pa tan ancreus, che peui i tiri p\u00ec nen f\u00f2ra, iv feve mal al servel. Boneur ch\u2019a l\u2019\u00e9 cit. Ij m\u00f2rt ch\u2019a majo! sensa dent! mondaj, tart\u00ecfole, tome, ravi\u00f2le si labr\u00e9. S\u2019i vd\u00e8issa mang\u00e9 \u2018n m\u00f2rt, com\u2019a l\u2019\u00e9 v\u00e8ra ch\u2019i son s\u00ec, son \u00ebl drito d\u00ebl pavalin (o dla valada?) i mangio mia p\u00ec bela vaca bela viva\u00bb.<\/span><\/em><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">A sente na tavanada parija, Sav\u00f2ja, la vaca p\u00ec bela, a l\u2019\u00e9 butasse a brog\u00e9 coma s\u2019a pior\u00e8issa; e chiel:<\/span><br \/>\n<em><span style=\"font-size: 13px;\">\u00abSt\u00e0 \u2018d bon imor, Sav\u00f2ja; Sav\u00f2ja a l\u2019ha mai trambl\u00e0; findi ch\u2019it l\u2019has n\u2019amis Piamont coma mi, Sav\u00f2ja, bala e canta\u00bb.<\/span><\/em><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">E Sav\u00f2ja a brog\u00eca, a brog\u00eca, coma ij can ch\u2019a ulo la m\u00f2rt. Cola s\u00e8ira-l\u00ec, Talin-a, la fomna, p\u00f2vra ciorgn\u00ebtta, l\u00f2n ch\u2019a l\u2019era d\u00ebsmalcor\u00e0, a pijava la cioca. E a l\u2019era ci\u00f2rgna dabon; an cogiandse s\u00ebl pajon a dis\u00eca mach p\u00ec:<\/span><br \/>\n<em><span style=\"font-size: 13px;\">\u00abBin oblig\u00e0, bin oblig\u00e0, Nosgnor, ch\u2019it l\u2019has fame ci\u00f2rgna: i vanso \u2018d sentne\u00bb.<\/span><\/em><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">E sloff; ant un \u00e0men a l\u2019era bele cheuita, andurm\u00eca coma \u2018n such. E Bastian \u00ebdc\u00f2. Mach che Bastian a ronfiava; e a piantava \u2018n rabel ch\u2019a smijava n\u00f2sta Vr\u00e0ita cand a f\u00e0 \u2018l diav, o purament la fusin-a d\u00ebl Mulin: \u201cferr ferr cr\u00f2ch cr\u00f2ch crach crach ca canon: boom!\u201d. Cand a-i part\u00eca la canon\u00e0, anlora a chitava n\u2019\u00ebstiss; peui a tacava torna. La fomna, gnanca a l\u2019av\u00e8isso dije \u201cbela fija\u201d: a l\u2019era ci\u00f2rgna; ma ij fieuj, drito, a durm\u00eco p\u00ebrfund\u00e0 \u2018nt \u00ebl fen \u00ebd la fnera. \u00cbl cioch\u00e9 a l\u2019av\u00eca giusta bat\u00f9 mesaneuit, che \u201cboom boom boom\u201d, \u00e0ut che \u2018d canon\u00e0; l\u2019uss \u00ebd l\u2019\u00ebstabi, froj\u00e0, bar\u00e0, ciav\u00e0, as deurv da sol. Barba Bastian, andurm\u00ec coma \u2018n such, a seurt dal such, as f\u00ebrta j\u2019euj, a baja:<\/span><br \/>\n<em><span style=\"font-size: 13px;\">\u00abC\u00f2\u2019 i \u00e9-lo?\u00bb.<\/span><\/em><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Boneur ch\u2019a l\u2019av\u00eca pa fr\u00e8id a j\u2019euj, d\u00ebsn\u00f2 a-j sar\u00eco geilaje e a sar\u00eca st\u00e0it b\u00f2rgno vita ch\u2019a viv\u00eca; f\u00f2ra via d\u2019un miraco. C\u00f2\u2019 a-i er-lo? Ij M\u00f2rt. Vest\u00ec d\u2019un linseul bianch, che \u2018ntlora a-j anv\u00ebrtojavo bele patan\u00f9, p\u00ebr nen but\u00e9 a perde na muda, \u00ebl d\u00ebspeuj (a-j despujavo) ch\u2019a \u2018ndas\u00eca p\u00ebr carit\u00e0 ai p\u00f2ver, donca a l\u2019\u00e0nima d\u00ebl m\u00f2rt. Pa coma \u2018ncheuj: tui rich mars a-j buto la p\u00ec bela&#8230; a mars\u00e9. E peui \u00ebl linseul a l\u2019era l\u2019onor \u00ebd Nosgnor, \u00ebl gran sant sudari \u2018d Turin. A smijava che tui ij m\u00f2rt \u00ebd la valada a fusso dasse la p\u00f2sta \u2018nt s\u00f2 stabi. A f\u00e9 la vij\u00e0. Mai vist na vij\u00e0 parija. A vnis\u00eco a mes\u2019aria, a onde d\u2019\u00e0ura \u2018d Mal\u00e0ura, a squaron \u00ebd cavalar\u00eca: \u201c\u00e0 la charge!\u201d. E peui? as frandavo a fus\u00ebtta \u2018nvers la p\u00f2vra Sav\u00f2ja, la vaca p\u00ec bela; e&#8230; al\u00e9, con un cortlass da Passion a-j na tajavo na cotl\u00ebtta. E chila: ciuto. Bastian! a l\u2019avr\u00eca f\u00e0it l\u2019univers, bram\u00e0 da lion, pij\u00e0 a pugnatun, a gar\u00f2fo ij M\u00f2rt, magninomse mach; e pura as na stas\u00eca l\u00ec, \u2018d b\u00f2sch, piant\u00e0 coma \u2018n paloch, sensa sav\u00e8j a chi dije: \u201cBin oblig\u00e0!\u201d. A beicava soa fomna: a durm\u00eca; <em>\u00abLass-la mach deurme &#8211; a visava &#8211; d\u00ebsn\u00f2 doman im sento le mie\u00bb.<\/em> E ij M\u00f2rt a-j fas\u00eco (p\u00ebr \u00ebsberfielo?): <em>\u00abAh che bon-a vaca, scasi ch\u2019i na manger\u00eca \u2018ncor na ciapa\u00bb.<\/em> E a-j das\u00eco \u2018ndrinta a la cotl\u00ebtta coma s\u2019a l\u2019av\u00e8isso mai mangi\u00e0 an vita soa. A na mar\u00eca mira, la p\u00f2vra bes-cia a l\u2019av\u00eca mach p\u00ec la testa; e pura: ciuto. Findi che \u2018n M\u00f2rt, ch\u2019a smijava tut a col San Bastian d\u2019un pilion ch\u2019a l\u2019av\u00eca f\u00e0it f\u00e9 v\u00e0ire s\u00e9coj \u00ebdnans un s\u00f2 c\u00e9 dij ceron, ch\u2019as ciamava giusta Bastian (e \u2018l pintre a l\u2019av\u00eca faje l\u2019alitrat \u00ebs la muraja con \u00ebl moro d\u00ebl Sant), a-j f\u00e0:<\/span><br \/>\n<em><span style=\"font-size: 13px;\">\u00abA l\u2019\u00e9 bon-a, sas-to, sa vaca-s\u00ec; pa p\u00ebr n\u00e8n, ch\u2019as ciama Sav\u00f2ja. Tasta dc\u00f2 ti. Ah che bon-a vaca\u00bb.<\/span><\/em><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Bastian, bele mes barbet com a l\u2019era a sar\u00eca mai ancalasse \u2018d d\u00ebscontrari\u00e9 \u2018n vej; e peui s\u00f2 ceron: <em>\u00abComa ch\u2019i veule, bon\u2019\u00e0nima granda\u00bb<\/em>. E a l\u2019ha mangi\u00e0 \u2018d gust; e a fas\u00eca, sensa sav\u00e8j: <em>\u00abAh che bon-a vaca\u00bb<\/em>. Giusta fin\u00ec, a l\u2019\u00e9 \u2018ndurmisse \u2018nt un crep, dur, findi a l\u2019Avemaria dla matin. A s\u2019\u00e0ussa e a ved: D\u00f2mine! soa Sav\u00f2ja tuta \u2018nt\u00e8ira e \u2018d bon imor; pr\u00f2pi tuta nen, p\u00ebrch\u00e8 sla cheussa drita dar\u00e9 a-j mancava \u2018n branch\u00e8t \u00ebd carn viva, pr\u00f2pi onda \u2018l ceron a l\u2019av\u00eca taj\u00e0. A l\u2019\u00e9 sgnasse e a l\u2019ha f\u00e0it:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\"><em>\u00abPar\u00e8j i pudrai nen d\u00ec ch\u2019i l\u2019hai sugn\u00e0. Ah ij M\u00f2rt a son \u00ebst\u00e0it brav. An paga i von a M\u00ebssa prima, im confesso, im cumun\u00eco. Darmage ch\u2019a-i na sar\u00e0 an tuti ij temp \u00ebd barbet coma mi, ch\u2019a-i ch\u00ebrdran nen mach p\u00ebrch\u00e8 ch\u2019a l\u2019han pa vist. A l\u2019han pr\u00f2pi rason le fomne: a venta deje da mang\u00e9 ai M\u00f2rt; a l\u2019han dann-lo a noe cand i j\u2019ero cit\u00bb.<\/em> Suvasse na lerma, bas\u00e0 soa fomna \u2018ndurm\u00eca, popon\u00e0 Sav\u00f2ja, a l\u2019ha d\u00ebs-ciav\u00e0, d\u00ebsbar\u00e0, d\u00ebsfroj\u00e0; e an visand ch\u2019a l\u2019av\u00eca f\u00e0it and\u00e9 \u2018d mang\u00e9 Sav\u00f2ja bele viva se&#8230; a l\u2019ha giontaje:<\/span><br \/>\n<em><span style=\"font-size: 13px;\">\u00abBoneur ch\u2019i son nen \u00ebl p\u00ec drito d\u00ebl pavalin e dla valada, d\u00ebsn\u00f2 a ventava ch\u2019i la mang\u00e8issa tuta. Ma n\u00eb stiss drito i son, p\u00ebrch\u00e8 i l\u2019hai mangiane n\u00eb stiss\u00bb.<\/span><\/em><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Ch\u2019a sia coma ch\u2019a sia, da noe a-j buto la mang\u00e9 p\u00ebr ij M\u00f2rt; a l\u2019\u00e9 coma d\u00ec \u2018l bin, \u00ebl sufrage. Cand p\u00ec gnun a-j lo butr\u00e0, ah mi mi, la fin d\u00ebl mond a sar\u00e0 pa p\u00ec tant an f\u00f2ra.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00a0<\/span><br \/>\n<em><span style=\"font-size: 13px;\">N\u00f2ta: st\u00f2ria cont\u00e0 da Ninin (Ana) Peyracchia, vidoa Isa\u00eca, ch\u2019a st\u00e0 a la Vila \u2018d Fr\u00e0isso.<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; padding-left: 300px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #888888;\"><em><span style=\"font-size: 13px;\">\u00a0Ij Brand\u00e9<\/span><\/em><span style=\"font-size: 13px;\">, Armanach \u00ebd Poes\u00eca Piemont\u00e8isa 1996<\/span><\/span><em><span style=\"font-size: 13px;\"><br \/>\n<\/span><\/em><\/p>\n<hr size=\"2\" \/>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0<\/em><strong style=\"font-size: 13px; line-height: 19px;\"><span style=\"color: #ff0000;\">\u25c4<\/span>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=3066\" target=\"_blank\">Barba T\u00f2ni B\u00e0ud-r\u00ece<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na conta \u201cvisionaria\u201d \u2018d Barba T\u00f2ni, p\u00ebrgna \u2018d filosof\u00eca piemont\u00e8isa. A venta porteje r\u00ebspet ai M\u00f2rt: un mons\u00f9 ch\u2019a s\u00eb s-ciamava Bastian e ch\u2019a grignava dla &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=14411\"> <span class=\"screen-reader-text\">Barba T\u00f2ni B\u00e0ud-r\u00ece. \u00abUn-a dle doe neuit\u00bb<\/span> Leggi tutto \u00bb<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19122,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,9],"tags":[],"class_list":["post-14411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-euvre-literarie","category-literatura-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14411"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14411\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}