{"id":12339,"date":"2013-01-29T21:21:49","date_gmt":"2013-01-29T20:21:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=12339"},"modified":"2013-01-29T21:21:49","modified_gmt":"2013-01-29T20:21:49","slug":"la-complenta-d-turin-sec-xv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=12339","title":{"rendered":"La Complenta &#039;d Turin (S\u00e9c. XV)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em style=\"font-size: 13px;\">\u00abCon le L\u00e0ude \u00ebl piemont\u00e8is a s\u2019avzin-a a la poes\u00eca, o mej, a l\u2019\u00e9 la poes\u00eca che, ansig\u00e0 da la spiritualit\u00e0 frans\u00ebscan-a, a riva an Piemont. Poes\u00eca m\u00ecstica che, an derivand da la sorziss pura d\u00ebl <\/em><span style=\"font-size: 13px;\">Cantico delle Creature<\/span><em style=\"font-size: 13px;\">, a travers la dramaticit\u00e0 l\u00ecrica \u2018d Jacopone da Todi, a s\u00eb spantia an tuta Europa ant le v\u00e0ire e v\u00e0ire l\u00e0ude che, cant\u00e0 an c\u00f2ro ant le procission (&#8230;) a rivo nen mach a pij\u00e9 na forma sempe p\u00ec davzin-a a l\u00eb sp\u00ecrit \u00ebd n\u00f2ste t\u00e8re, ma maraman as piemontiso fin-a a vn\u00ec a esse piemont\u00e8ise s-c\u00ebtte, poes\u00eca n\u00f2stra\u00bb <\/em><span style=\"font-size: 13px;\">(<\/span><a style=\"font-size: 13px;\" href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=3428\" target=\"_blank\">Pinin Pac\u00f2t<\/a><span style=\"font-size: 13px;\">).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 13px;\">\u00cbd l\u00e0ude piemont\u00e8ise a l\u2019\u00e9 rivan-ne p\u00f2che. Un-a dle p\u00ec bele a l\u2019\u00e9 costa Complenta ch\u2019as goerna a la Biblioteca Real \u00ebd Turin, bin davzin-a a d\u2019\u00e0utre lession frans\u00e8ise, provensale e catalan-e.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong style=\"font-size: 1.5em; text-align: center;\"><span style=\"color: #993300;\">Complenta &#8216;d Turin<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Oy las, baron, chi pases per la via,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">si \u2018s tam dolor cum \u00e9 la mia!<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Del mon fi car mout solace n\u2019av\u00eca<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">oy fi car, com trist \u00e9 lo giorn doloros e amar.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Ch\u2019e\u2019 vezo morir a morte descus\u00eca.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Mort, car mi premd col chi t\u2019a in baron\u00eca?<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Oy fi car, com trist \u00e9 lo giorn doloros e amar.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">De doze l\u2019un, in chi Yesu se fia,<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Iuda lo felon in baxand lo traiva;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">tranta dener lo precios sangue vandiva:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">oy fi car, com trist \u00e9 lo giorn doloros e amar.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Um bom matim m\u2019apelum Maria,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">or \u00e9 cambi\u00e0 lo me nom in dolenta e smar\u00eca:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">oy fi car, com trist \u00e9 lo g[i]or doloros e amar.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Tull\u00f9 m\u2019\u00e0m me figl a tort e tritor\u00eca:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Lo cor me part, tam volunter mor\u00eca.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">oy fi car, com trist \u00e9 lo g[i]or doloros e amar.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Ma i sum trey de una mala compagn\u00eca<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che l\u2019un lo bat e l\u2019autro lo lia,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">l\u2019autro gle dis: \u00ab\u00c9 tu fi de Maria?\u00bb:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">oy fi car, com trist \u00e9 lo g[i]or doloros e amar.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Dolor n\u2019\u00e0y al cor: no \u00e9 longa ma via,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">ch\u2019i m\u2019\u00e0n tol\u00f9 mon figlol Ihesu pia:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">oy fi car, com trist \u00e9 lo g[i]or doloros e amar.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Oi D\u00e8, que far\u00e0 la soa dolemta mare?<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Ch\u2019i vezo morir col ch\u2019\u00e9 figl e pare;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">de tut lo mond \u00e9 apell\u00e0 sarvare:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">de dolor moray e no tarder\u00f2 vare<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">ch\u2019el mon figl \u00e9 pand\u00f9 s\u00ec com s\u2019el fus un lare:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">oy fi car, com trist \u00e9 lo g[i]or doloros e amar.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Quant lo fy oyt hi dolor de soa mare,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">dis a Zuan: \u00abA ti l\u2019acomando per mare,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che tu, Zoan, hi sies bon figlol e pare\u00bb:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">oy fi car, com trist \u00e9 lo g[i]or doloros e amar.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Per gram piet\u00e0 lo figlol se voz inveyr sa mare,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">obrit soy og, tan dozament la varda,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">poi inclina so cap, del corp se sagle l\u2019arma:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">oy fi car, com trist \u00e9 lo g[i]or doloros e amar.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">Oy \u00e9 comp\u00ec lo sogn che Simeon me disiva,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che de dolor lo me cor partireva;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">or n\u2019\u00e0y dolor al cor maior ch\u2019i no n\u2019av\u00eca.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">oy fi car, com trist \u00e9 lo g[i]or doloros e amar.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 180px;\"><span style=\"font-size: 13px;\">DEO GRATIAS AMEN<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 0.75em;\">Cfr. C. Brero, Storia della Letteratura Piemontese, vol. III, Turin 1983; G.P. Clivio, <em>Fonti e lingua di un planctus Mariae in antico volgare piemontese (la Lamentazione di Torino)<\/em> an <em>\u201cStoria linguistica e dialettologia piemontese\u201d<\/em>, Turin 1976; G. Gasca Queirazza, G.P. Clivio, D. Pasero, <em>La Letteratura in piemontese. Dalle origini al Settecento<\/em>, Turin 2003.<\/span><span style=\"font-size: 13px;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><em style=\"font-size: 13px;\">Version an piemont\u00e8is modern \u00ebd <a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=21552\" target=\"_blank\">Renata Capello<\/a><\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Ahid\u00e9, \u00f2m ch\u2019i(t) passe (p\u00e0sses) p\u00ebr la stra<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">(vard\u00e9) s\u2019a-i \u00e9 na pen-a par\u00e8j dla mia!<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">(d\u00ebl) m\u00e8 car fieul ch\u2019a l\u2019era mia consolassion (tanta consolassion i n\u2019av\u00eca)<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Ch\u2019i lo v\u00ebddo a meuire \u2018d na m\u00f2rt crudela.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">M\u00f2rt, p\u00ebrch\u00e8 ch\u2019it \u00ebm pije col ch\u2019at ha an s\u00f2 poder?<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Un dij D\u00f3des che Ges\u00f9 a confidava an chiel<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Giuda \u2018l flon an basandlo a lo trad\u00eca.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">(p\u00ebr) tranta dne \u00ebl sangh pressios a vend\u00eca.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Na bela matin a l\u2019av\u00eco ciamame Maria<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">adess m\u00e8 n\u00f2m a l\u2019\u00e9 cambi\u00e0 an sagrin\u00e0 e sperd\u00f9a.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">A l\u2019han port\u00e0me via m\u00e8 fieul a t\u00f2rt e a tradiment.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00ebl cheur am chita, tan vol\u00ebnt\u00e9 i muir\u00ebr\u00eca.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">(Ma) A-i na j\u2019\u00e9 tre \u2018d na bruta compan\u00eca,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che un a-j d\u00e0 e l\u2019\u00e0utr a lo gropa,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">l\u2019\u00e0utr a-j dis: ses-to ti fieul \u00ebd Mar\u00eca?<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Dolor i \u2018n n\u2019hai al cheur, a l\u2019\u00e9 nen longa mia vita<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">p\u00ebrch\u00e8 ch\u2019a l\u2019han portame via m\u00e8 fieul Ges\u00f9.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Ahid\u00e9, l\u00f2n ch\u2019a far\u00e0 soa mare sagrin\u00e0?<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">ch\u2019i v\u00ebddo a meuire col ch\u2019a l\u2019\u00e9 fieul e pare,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che tut \u00ebl mond a ciama Salvare (Salvator).<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00cbd dolor i muir\u00ebrai e i tardrai pa v\u00e0ire<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">ch\u00e9 m\u00e8 fieul a l\u2019\u00e9 pend\u00f9 com s\u2019a fussa \u2018n l\u00e0der!<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Cand \u00ebl fieul a l\u2019ha sent\u00f9 la plenta dolorosa \u2018d soa mare<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">a l\u2019ha dit a Gioann: a ti i la fido p\u00ebr mare,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">che ti, Gioann, it sie p\u00ebr chila un bon fieul e un bon pare<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Con gran piet\u00e0 \u00ebl fieul as vira anvers soa mare,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">a l\u2019ha durb\u00ec j\u2019euj, tan dosman a la varda,<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">peui a cin-a la testa, d\u2019ant \u00ebl c\u00f2rp a seurt l\u2019\u00e0nima.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 13px;\">Ancheuj a l\u2019\u00e9 compisse \u2018l seugn (segn?) che Simeon am dis\u00eca<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Che \u2018d dolor m\u00e8 cheur a sar\u00eca s-ciancasse.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">Ora i l\u2019hai al cheur \u00ebl p\u00ec gran dolor ch\u2019i l\u2019abia mai av\u00f9.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 13px;\">\u00d2h, m\u00e8 car fieul, ch\u2019a l\u2019\u00e9 trist \u00ebl (\u00ebs) di, doloros e amer.<\/span><span style=\"font-size: 13px;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_12347\" aria-describedby=\"caption-attachment-12347\" style=\"width: 472px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/complenta_d_turin3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-12347   \" title=\"complenta_d_turin3\" src=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/complenta_d_turin3.jpg\" alt=\"\" width=\"472\" height=\"675\" srcset=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/complenta_d_turin3.jpg 984w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/complenta_d_turin3-210x300.jpg 210w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/complenta_d_turin3-768x1097.jpg 768w, https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/complenta_d_turin3-717x1024.jpg 717w\" sizes=\"auto, (max-width: 472px) 100vw, 472px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-12347\" class=\"wp-caption-text\"><em>Da G. Pacotto, C. Brero, R. Gandolfo, La letteratura in piemontese: dalle origini al Risorgimento, Turin 1967.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong style=\"font-size: 13px; line-height: 19px;\"><span style=\"color: #ff0000;\">\u25c4<\/span> <a href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?page_id=2895\">Mila agn \u00ebd Literatura Piemont\u00e8isa<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00abCon le L\u00e0ude \u00ebl piemont\u00e8is a s\u2019avzin-a a la poes\u00eca, o mej, a l\u2019\u00e9 la poes\u00eca che, ansig\u00e0 da la spiritualit\u00e0 frans\u00ebscan-a, a riva an Piemont. &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/?p=12339\"> <span class=\"screen-reader-text\">La Complenta &#039;d Turin (S\u00e9c. XV)<\/span> Leggi tutto \u00bb<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12365,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,9],"tags":[],"class_list":["post-12339","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-euvre-literarie","category-literatura-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12339\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gioventurapiemonteisa.net\/2020\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}